Geçtiğimiz ay son derece dalgalı giden akaryakıt fiyatlarıyla gelin basit birkaç hesap yapalım…
GÜNCELLEME: Haberi yayına aldıktan kısa bir süre sonra benzine 44 kuruş zam geldi. Güncel fiyat 9,55 TL / litre şeklinde…
Son dönemde Türkiye ekonomisi zor günler geçiriyor. Birçok ürünün ithal gelmesi dolayısıyla büyük sıçramalar yapan döviz kurları hâliyle fiyatlara da yansıdı.
Otomotiv dünyası hem satış fiyatlarında hem de birçok yedek parça ve sarf malzemesinde bu artışın etkisini ciddi şekilde hissetti.
1 Kasım 2021 ile 2 Aralık 2021 tarihleri arasında özellikle benzin, dizel ve LPG fiyatlarında ciddi çalkalanmalar yaşandı. İsterseniz öncelikle yapılan zam ve indirimlere bir göz atalım. Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası, kısaca EPGİS’in Twitter hesabından yaptığı duyurulara baktığımızda üç yakıt türüne 1 ay içinde toplamda 7 zam, 3 de indirim geldi.
Kronolojik olarak gitmek gerekirse 1 Kasım 2021’de ilk olarak LPG’nin litresine 49 kuruş zam yapıldı ve İstanbul’da ortalama LPG litre fiyatı 6,65 TL‘ye ulaştı. Bu tarihte benzin ve dizel ise sırasıyla 8,47 TL ve 8,21 TL‘den satılıyordu.
Daha sonra 11 Kasım’da benzine 32 kuruş indirim yapıldı ve dizel, litre fiyatı ortalama 8,15 TL’ye inen benzinden pahalı hâle geldi. Daha sonra 16 Kasım’da LPG, 25 kuruşluk bir zam daha gördü ve ortalama fiyat 6,90 TL‘ye ulaştı.
Sadece 10 gün içinde benzin, dizel ile birlikte sırasıyla 52 ve 50 kuruşluk zamlar gördü. Güncel fiyatlar bu iki yakıt tipi için 8,67 TL ve 8,71 TL oldu. LPG ile bu iki akaryakıt türevi arasındaki makas açılıyor derken aynı gün LPG, 45 kuruş zam görerek 7 TL barajını (7,35 TL) geçti.
23 Kasım’da, yani güncel zamlardan sadece 3 gün sonra LPG 19 kuruş daha zamlanarak 7,54 TL‘yi görürken 25 Kasım’da benzin ve dizele çok büyük zamlar geldi – 1,02 ve 1,06 TL. Aynı gün LPG 65 kuruş daha pahalandı. Son fiyatlara göre İstanbul’da benzinin litre fiyatı 9,69 TL; dizelin litre fiyatı 9,77 TL; LPG’nin fiyatı ise 8,09 TL‘yi vurdu.
Yukarı yönlü trend 1-2 Aralık 2021 tarihlerinde dizele 44, benzine 58 kuruşluk indirimlerle sonunda kırıldı ancak akaryakıt fiyatlarındaki değişimin nasıl bir yol izleyeceğine dair hiçbir fikrimiz yok.
Vatandaşın da fikri olmadığı için zam haberlerinin duyurulduğu gecelerde birçok akaryakıt istasyonunda kuyruklar oluştu. Bu hem bazı istasyonlarda yakıtın bitmesine, hem de dur/kalk trafiğin artışıyla yakıt tüketiminin de artmasına sebep oldu. Gelin şimdi üç yakıt türüyle de küçük bir hesap yapalım.
Örnek olarak Carviser’a ekip aracı olarak satın aldığımız 2020 model Renault Clio 1.3 TCe Touch’ı ele alalım. 100 km’de ortalama 6,5 litre tüketen Clio; 42 litrelik tankıyla kağıt üzerinde 646 kilometre yol katedebiliyor. Ay başında deposu 42 x 8,47 = 355,74 TL‘ye dolan Clio kilometrede 55 kuruş yakıyordu.
11-20 Kasım arasında aynı hesapla kilometredeki tüketimi 53 kuruşa düşen Clio için işler 2 Aralık 2021’e kadar pek de yolunda gitmedi. 20-25 Kasım aralığında kilometre başına tüketimi 56 kuruşa yükselen Clio 25 Kasım-2 Aralık aralığında 646 km’lik menziliyle kilometrede 63 kuruş yakmaya başladı. Son indirimle beraber bu değer 59 kuruşa geriledi. Az önce gelen zam doğrultusunda güncel tüketim 62 kuruş seviyesinde.
Dizelde ise örnek yine Carviser çatısından geliyor: 1.5 BlueHDi motora sahip Citroën C5 Aircross. Resmi verilere göre ortalama tüketimi 4,1 litre olan C-SUV modelinin yakıt deposu 53 litre. Bu da teorik olarak tek depoyla 1.292 km yol yapılabileceğini söylüyor ancak biraz daha gerçekçi olunması adına ortalama tüketimi 5,6 lt / 100 km’den hesaplayalım. Bu durumda tek depo ile gidilebilen yol 946 km civarına iniyor. Clio için yaptığımıza benzer hesapla 1 Kasım’da C5 Aircross kilometrede (53 x 8,21) / 946 = 46 kuruş yakıyordu. Zam gelen dönemlerde ise hesap şu şekildeydi:
- 20 Kasım: 48,8 kuruş;
- 25 Kasım: 54,7 kuruş;
- 1 Aralık: 51,5 kuruş.
En büyük dalgalanmayı ise LPG yaşadı. Yakın zamanda lansmanı yapılan yeni Honda Civic’in 1.5 litrelik turbo LPG versiyonunu resmi tüketim verilerine göre değerlendirelim. 43 litrelik bir tanka sahip olan 129 bg gücündeki C-sedan, yaklaşık 36 litre LPG alabiliyor. 100 km’de ortalama tüketimi 7 litre civarında olan araç teorik olarak 514 km yol yapabiliyor. 1 Kasım’daki fiyatlarla 36 x 6,65 TL = 239,4 TL’ye dolan Civic kilometrede 1 Kasım’da: 46,6 kuruş yakarken zamlarla beraber 1 kilometrede
- 16 Kasım’da: 48,3 kuruş;
- 20 Kasım’da: 51,4 kuruş;
- 23 Kasım’da: 52,8 kuruş;
- 25 Kasım’da: 56,7 kuruş;
harcatıyordu.
Kısaca bakıldığında en pahalı dönemlerinde benzinli araç 63; dizel araç 54,7; LPG’li araç ise 56,7 kuruş yakmış. Tabii ki araç tipleri farklı olduğu için bu %100 çalışan bir karşılaştırma olmaz ancak LPG son zamlarla birlikte albenisini kaybederken TL’nin küresel çaptaki değer kaybı dolayısıyla alabildiğimiz yakıt miktarı son indirimlerle bile hiç de makul bir seviyede değil…
